[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]
Poezi


KUR NISA TË FLAS ME GJUHËN E HESHTUR TË SHPIRTIT
Përhumbshëm ndodhem në një fluturim të heshtur mendimesh,
Ku ëndrrat dhe realiteti: dy skaje të një litari të gjatë jete,
Me të cilin njerëzit në vënd që të lidhin zemrat e tyre,
Mbytin qetësinë e të tjerëve.

Malli mori rrugën e bardhë të shpresave,
Dhe e qëndisi botën me një dritë kaltëroshe,
Që më ftoi ta hedh tej këtë monotoni,
Dhe të mbush me mall këtë zbraztirë komode.

Kam mall për botën,
Ndonëse në rrumbullaksinë e saj fsheh hipokrizinë,
Kam mall për jetën, ndonëse mes psherëtimash,
Ma tkurr rininë.

Kam mall për ndjenjën, ndonëse prej saj blova dhimbje dhe vetmi,
Malli më bën ta hedh tej fatalitetin,
Të dua gjithçka, Botën, jetën njerëzit, përjetësinë,
Të jem përherë dhe më shumë njeri.

 

FILOZOFI E VITEVE
Të fluturosh deri në fundin e një ëndrre të çmëndur,
Do të thotë të mos kesh frikë nga mohimi, nga pohimi, nga asgjë.
Të kuptosh se materialja dhe imaterialja janë gishtërinjtë e të njëjtës dorë,
Që na përkëdhel në heshtje,
Dhe se për shpejtësi të pamatshme,
Koha është një flluskë transparente që pëlcet në ankth.

Të fluturosh deri në fundin e një dëshire të zjarrtë,
Do të thotë të mos kesh frikë nga hapësira, të mos kesh frikë as nga vdekja.

Të kuptosh vetëm me një prekje se gjithshka në botë,
Eshtë ndërtuar si në trupin tënd,
Me rremba gjaku mishi dhe kocka të qëndrueshme.
Ah, kjo është një filozofi e vjetër por fatkeqësisht e harruar prej kohësh.

Të fluturosh deri në fundin e zemrës tënde,
Do të thotë të mos kesh frikë nga dashuria, dhimbjet dhe brenga e pafund,
Të mos kesh frikë nga jeta,
Qoftë dhe sikur të të të duhet të urrehesh me vetë vdekjen.

Të fluturosh deri në fundin e zemrës tënde,
Do të thotë të kesh krahë të plumbta dhe sy të qelqtë,
Dhe gjak gjithmonë të nxehtë në damarë.
Do të thotë gjithashtu,
Të ecësh i vendosur në rrugën midis zjarrit dhe akullit,
Pa lënë asnjë shteg të fshehtë që të mund të tërhiqesh kurrë.

Në të kundërtën, zemra, si një gotë kristali,
Në një çast që nuk duhet, do të thyhet,
Dhe ti kurrë nuk do të mundësh,
Të mbledhësh copat e saj të humbura nëpër terr.

Të fluturosh deri në fundin e zemrës tënde,
Do të thotë të dish të qëndrosh si një pemë në furtunë,
Dhe kur rrënjët të janë tharë prej kohësh nga dhimbja.

 

MË NDIHMO TË ËNDËRROJ
Më ndihmo të lutem, më ndihmo të ëndërroj,
Që gjithë këtë hapësirë komode nga shpirti ta largoj.

Të pushtoj gjithë hapësirën e detit dhe të qiellit,
Dhe gjithshka të kaltër ta mbledh në sytë e mi,
Dhe ndër to me një varkë të bardhë,
Si në një det të qetë, të lundrosh ti lumturi.

Deti le të prehet për një çast në breg,
Dhe qielli sytë e kaltër le t'i mbyllë njëherë.

Më ndihmo të lutem të bëhem më e mirë,
Të varros gjithçka që e vdes njeriun në shpirt,
Dhe të dashuroj gjithçka që atë e rilind.

Ashtu siç fle fëmija, mbështjellë me ëndërr të bardhë,
Ashtu le të flë dhe trishtimi i kësaj bote brengëshumë,
Strehëve të kaltra të horizonteve të ëndrrave,
Le të prehemi për një çast lumturi, ti dhe unë.

 

VETËM
Natë...
Dhe drita e fundit u shua atje larg.
Një këngë e harruar zogu u shkërrmoq ngadalë dhe fare pa zhurmë,
Si një kështjellë e vogël rëre, e harruar në bregun e detit.

Dhe unë sonte fare e vetmuar...
Ditët dhe netët kalojnë fare qetësisht
Dhe kur ne nuk i jetojmë.

Por ne rrallherë arrijmë të kuptojmë,
Se është jeta jonë, kjo që vjen dhe ikën kaq pabesisht.

Vjen...dhe ikën...
Pabesisht,
Ashtu si uji i zi i detit në ditët e ftohta pa hënë,
Që fundos ngadalë anijen e vjetër dhe të lodhur nga dallgët e jetës,
Në fundin e tij të palëvizshëm dhe të qetë.

Por tani unë jam tepër e lodhur, nuk mundem më,
Shpeshherë dëgjoj nëpër terr hapa që nuk e di se nga vijnë dhe ku shkojnë.

Trasparencë e tmerrshme e territ.

Unë e di se ato hapa që jehonizohen pafundësisht çdo natë,
Ma afrojnë vdekjen vazhdimisht,
Dhe unë nuk kam asnjë dorë të ngrohtë pranë,
Që ta shtrëngoj me timen për të mos patur frikë.

Sonte dallgët e lodhura shtrihen pafundësisht në plazhin e gjatë,
Dhe ti nuk je pranë meje.

Diku atje larg,
Një njeri i panjohur,
Luan një melodi të ëmbël dhe të trishtuar me heshtjen e natës,
Si me një firzamonikë të vjetër dhe të munduar.

Oh mjaft më ti mik i panjohur dhe i largët,
Unë i di fjalët që ke dashur të më thuash me këtë muzikë plot pikëllim,
Por tani është gjithshka e kotë.
Është më mirë që njeriu ta heqë në vetmi, vuajtjen e tij.

 

NETËVE TË ÇMENDURA TË VERËS
Sa herë në netët e çmëndura të verës,
Kemi ëndërruar për gjëra që kurrë nuk do t'i arrijmë.

Sa herë në netët e çmëndura të verës, kemi ecur nëpër rrugë të magjishme,
Që treteshin me shkumë pas hapave tanë,

Sa herë kemi shëtitur lakuriq nën shiun xixëllues të yjeve,
Netët e çmëndura të verës.

Të kujtohet kur flinim bashkë ato netë të mrekullueshme?
Puthjet e nxehta që ngjanin si petale mbi trupat tanë,
Gishtërinjtë e lodhur nga eksaza, që diçka kërkonin nën gjunjët e dashurisë,
Mushkëritë e mbushura plot me ajrin e kristaltë të përjetësisë së panjohur,

Dhe troku i lodhur i yjeve, që ndihej diku larg nëpër natë,
Gjithmonë dhe më i ngadalshëm, më i ngadalshëm më i ngadalshëm...

Ah ato netë,
Kemi prekur gjëra të magjishme dhe tabu,
Nën dritën e argjendtë të hënës,
Jemi shtrirë në bregun e detit,
Dhe e kemi lënë atë të na përqafojë me dallgët e ebanozta,
Që të mundnim të kuptonim misterin e pfund të vdekjes.

Sa të frikshme,
Por dhe sa të ngrohta, të magjishme,
Transparente dhe shkëndijore ato përqafime,

Të ndiesh se brënda trupit tënd,
Fshihet një shpirt i heshtur por i gjallë,
Që merr frymë me shpejtësi dhe padurim nga ankthi i të panjohurës,

Të ndiesh se brënda zemrës tënde fle një zemër tjetër,
Akoma më e madhe dhe mrekullisht e bukur,
Që rreh vetëm në çastet e mistershme të dashurisë dhe të ringjalljes,

Të ndiesh se jeta nuk ka vetëm formën tënde,
Ajo ka formën e heshtjes, yllit,
Ose të fijeve të barit, që mund të jesh dhe ti nesër,
Dhe sido që të ndodhë, ti do të jesh i pavdekshëm.

Të mundesh të kuptosh të gjitha këto dhe të buzëqeshësh,
E pastaj të shtrihesh e të flesh me çiltërsinë e një fëmije,
Duke u bërë gjithmonë dhe më i pastër, më i thjeshtë e hënor,
Si një flutur e madhe e kristaltë.

Ah, ato netë të çmëndura të verës.

 

NËN SHI
Një natë kam qënë e trishtuar,

E fshehur në një pus të errët.

Atë natë ti nuk ishe me mua.

Të prita.

Gjithnjë dhe më e dendur rrjeta e trishtimit në sytë e mi,

Gjithnjë dhe më të kuqe gjethet që binin.

Të prita.

Nuk erdhe.

Shiu binte e binte papushim,

Thoje se qindra xhuxhmaxhuxhë të vegjël suitjanë,

Nga qielli i ftohtë,

Derdhnin kovat e tyre mbi fytyrën time të ngrirë.

Pastaj lëkura e pemëve u bë e bardhë,

Pastaj dhe bari,

Pastaj dhe frymëmarrja ime u bë e bardhë, e bardhë,

Sikur të isha në një natë të mallkuar fantazmash gotike,

Ardhur nga ëndrrat e frikshme.

Ora kaloi,

Ti nuk erdhe.

Xhuxhmaxhuxhët ikën të trembur,

Zogjtë u futën në foletë e tyre dhe ranë të flenë pranë e pranë.

Në ikje, shiu binte mbi supet e mia, i rëndë, i rëndë...

 

KUR EMËR DHE MBIEMËR KE EMIGRANT
Vallë në ç'shteg jete mbeti shoqëria jonë,
Ku perëndoi shikimi i syve miqësorë, plot çiltërsi,
U shpërndamë si dallandyshet në shtegëtime,
Por a do të mblidhemi më dot një ditë, se di.

Ishte vetëm një çast, një çast plot lot malli,
Që i copëtoi eshtrat e hirta të harresës,
Kur mijëra kujtime më zgjuan këto nota, me trishtim arratie,
Që koha i gëlltiti, i bëri veç ëndrra rinie.

Dhe notat arratiseshin plot ankth nga pentagramet,
E pasqyroheshin në ndërtesat që në bark të globit vareshin të ftohta,
Sillnin tek unë pëllumba të brishtë kujtimesh,
Sillnin plot ankthe dhe trishtime të ngrohta.

E çdo notë pikonte dhimbje në shpirtin tim,
Se ju se dini o njerëz, ajo ishte muzika jonë,
E dëgjonim të përzier me shushërimën magjepëse të detit,
Ishte emblema e brishtë e shoqërisë sonë.

Por koha ka hapur gojën e madhe e të pamëshirëshme,
Dhe po i gëlltit kujtimet tona, po i bën pluhur ëndërrimi,
Po i mëson alfabetin e harresës, gjuhën e vdekjes.
O trishtim i përjetshëm i pendimit,
Më ndihmo të nge prapë urën e besimit.

PRITJA
Më ka marrë malli për ty,
Më ka marrë malli për fjalën tënde, heshtjen tënde,
Dhe ëndrra ime ka veç fytyrën tënde,
Dhe flokët e mi kërkojnë gishtërinjtë e tu,
Gishtërinjtë e dridhshëm të dashurisë,
Dhe drita e syrit, të kërkon veç ty,
Nga druri i kujtimit çelën gjethe ëndrrash,
Ëndrrash dashurie me ngjyrë të kaltër për ne të dy.

Nga pritja e gjatë u lotuan sytë e dashurisë,
Dhe ëndrrat, kujtimet, nisën të thinjen nga pritja e gjatë,
Kaltërsi e ndjenjave u zbeh duke të pritur ty,
Dhe stoli ynë i trishtuar mbeti pa ne të dy.

Në kodrën e dhimbjes
(Eneas)

Ashtu si Migjeni dhe unë po them në këtë natë të errët: "Ah sikur të kisha një grusht të fuqishëm, t'i bije mu në zemër këtij mali që s'bëzan".

Dhe unë do të doja të kisha një grusht të fuqishëm, por nuk e di se kë do të qëlloja me të. Ndoshta fatin, ndoshta këtë mal dhimbjeje që zbardh para meje. Unë endesha përmes bardhësisë së mermertë të varreve, e vetme, e tmerruar, përmes heshtjes ngjethëse e të mistershme. Vështroja emrat, datat ndërsa fytyrat e tyre çuditërisht të qeshura nga fotografitë më flisnin, më flisnin...

Kaq e kaq jetë të groposura, kaq e kaq mendime, ëndërra, dhimbje. Këtu vdekja paraqitej me fytyrën e saj të vërtetë, të ftohtë dhe mizore. Më dukej se në në çast, të gjithë rrasat e bardha do të lëviznin, dhe të gjithë Konstandinët do të ngriheshin nga varri. Të gjithë kishin lënë diçka të paplotësuar në jetë, të gjithë e kishin dashur jetën, kishin thurur ëndrra për të, por tani i kishin marrë me vete, e në netët pa hënë, ato i ndriçonin për në botën e njerëzve.

E unë endesha nën këtë diell përvëlues mbi supe, e me këtë ftohtësi mermeri në shpirt. Diçka kërkoja. Kërkoja një varr, një grumbull ende të shkrifët dheu me një emër sipër. Në duar shtrëngoja lulet, ndërsa vështrimin e humbisja në atë kodër të bardhë. Nga sytë më rridhnin rrëke dhimbjesh dhe tek endesha nën këtë labirinth, dhe vetë qënia ime ishte bërë dhimbje.

Një çast u lodha, u tmerova. Duke u rrotulluar rreth vetes shikoja vetëm varre të bardhë dhe ëndrra të kaltra që vozitnin mbi to. Selvitë e larta shponin qiellin sikur donin t'i shkaktonin dhe atij sadopak nga dhimbja që mbante kjo kodër. Ndërsa ëndrrat e kaltra mbi degët e pemëve shndërroheshin në këngë të mrekullueshme por pakëz të trishtuara për të qetësuar shpirtërat e vrarë.

Po unë, unë ç'kërkoja në këtë mbretëri të bardhë? Deri sot e kërkoja në botën e të gjallëve, në fytyrat e njerëzve që për çudi më ngjasonin me fytyrën, me buzëqeshjen e tij. Prisja që ai të vinte. Unë e dija se ai ishte ende larg, por shpejt do të vinte, do t'i binte fort ziles dhe.....

Por zilja nuk po binte. Ndaj dhe unë tani po e kërkoj në këtë mbretëri të ftohtë. Më thanë që është këtu, por unë nuk po e gjej dot. Mos vallë të më kenë gënjuer? Ah sikur. Do të ishte e para gënjeshtër që do të më pëlqente në jetë. S'e ka kaq ditë që më ka pëlqyer ta besoj. Por mua më ka marrë malli, ndaj po e kërkoj me shpresën se nuk do ta gjej. Doja ta thërrisja fort. Ai nuk e din se po e kërkoj. Po ta dinte do të më thërriste: "Geni jam këtu".

Këmbët më çuan në një rrugicë dhe ja unë e pashë atë. Oh, jo atë, por një pirg dheu. Por nuk mund të gënjehesha se kryqi dhe kurorat mbanin përsipër emrin e tij.

O Zot qënka e vërtetë. Nuk më paskan gënjyer. Ai ishte aty nën atë dhe të rëndë. Doja të bërtisja, të ulërija, t'i thoja se duhej të dilte se nuk kishte se ç'të bënte aty, se më kishte marrë malli shumë shumë....

Në çast m'u duk se po çmëndesha. Ah sikur... Të çmëndurit nuk e dinë se ç'do të thotë të të dhëmbë shpirti. Pas meje po ndieja disa zhurma. Prita që dy duar të më mbyllnin sytë dhe një zë i dashur të më pyeste: "Kush jam?"

Por asnjë mrekulli nuk po ndodhte. Jo duhej të ngrihesha, duhej ....

Vura lulet mbi dheun e tharë dhe putha atë copë dërrasë me emrin e tij dhe sapo ktheva shpinën nisa të vrapoja me sa mundja. Prapa lija varre, varre, varre...

Tek porta e varrezave u ktheva dhe përfshiva me një vështrim të gjithë kodrën e skalitur në të bardhë. Në çast do të doja që të gjithë ëndrrat e tyre t'i mblidhja dhe t'i ktheja në një këngë të mrekullueshme e t'ia këndoja për t'i qetësuar shpirtërat e tyre të plagosur, pse jo dhe shpirtin tim.




 


[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]