[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]
Argëtim

Dita e grave - pazari i çikave
Disa të afër të mi që jetonin në një fshat të rrethit të Prishtinës më kishin ftuar për të xhiruar dasmën e djalit të tyre me kamerë sepse donin ta kenin kujtim. Dasma pa kamerë s’mund as të paramendohej. Dhëndrri mund të mungonte (disa dasma bëhen pa praninë e dhëndrrit, sepse ai gjendet diku azil dhe nusja i dërgohet me “postë”) por jo edhe kamera. Propozimin tim që ta marrin një kamerman me përvojë dhe me kamerë përkatëse e hodhën poshtë, sepse si mund të lejohej të hynte një i huaj në mesin e grave dhe, përveç kësaj, ai do të kërkonte nja 200 DM. Prandaj, je yni edhe sa i përket grave, edhe sa i përket markave.
Pasi nuk kisha ndonjë plan tjetër vendosa të shkoja. Dhe të dielën mbrëma, pas dy ditësh punë aspak të lehtë (kisha mbushur tri kaseta me nga tri orë. Më thanë se duhej të qëndroja edhe nesër se, është dita e grave dhe diqysh është bajat mos me inçizu “Kur ta mbytsh qenin qite n’prrue”, m’u kujtua një fjalë e moçme dhe thashë hajt se po rri.
Të hënën pasdite oborri i të afërmve ishte përplot gra, nuse e vajza. Diku rreth 300 - 400 veta. Kushërira që më shoqëronte si ciceron, duke parë habinë time, filloi të më shpjegonte se nuk janë të gjitha të fshatit.
- Madje shumcia vijnë nga fshatrat përreth. Ka që ecin nga dy orë këmbë vetëm për ta parë nusen. Të shumtat as që i njoh.
- Po pse i gjithë ky interesim, - isha kureshtar.
- Thonë për ta parë nusen, por e vërteta qëndron diku tjetër.
- Hë.
- Është fshehtësi e dalë sheshit, se një pjesë e këtyre grave vijnë për të parë vajzat e reja që, siç e sheh, janë shumë. Po qe se u pëlqen ndonjëra për djemtë e tyre ua çojnë mësitët që gjenden diku në Gjermani a Zvicër.
- E, vajzat.
- Po, edhe ato për të njëjtën arsye vijnë, edhe pse nuk e pranojnë. Shpresojnë se ndoshta do t’i pëlqejnë dikujt, e sidomos atyre grave që djemtë i kanë në Zvicër me viza, po bën edhe në Kosovë s’prishë punë. Dhe a i sheh. Vishen e rregullohen për mrekulli për të qenë më të bukura e për të rënë në sy. Se kurrë nuk i dihet nafakës.
- E, nëse, ta zëmë, se dikujt i pëlqen ndonjëra prej tyre, atëherë...
- Atëherë fillon ajo procedura e zakonshme. Prej nga është, e kujt është, si e ka emrin, nga i ka dajët e të tjera, për të parë çfarë fijesh ka. Vetëm atëherë kur të sigurohen se i ka “fijet” e mira ia çojnë mësitët. Dhe, e gjithë kjo është bërë aq e shpeshtë sa gojëkëqinjtë, ditën e grave kanë filluar ta quajnë “pazar i çikave”.
- Megjithatë, më duket se të paktat e kanë atë “fat”.
- Po, ke të drejtë. Oferta e madhe e kërkesa e vogël, përfundoi kusherira, studente e Fakultetit Ekonomik.
Ishte interesant se vendet e grave dhe të vajzave ishin të ndara. Vendi i vajzave, patjetër duhej të ishte përballë grave, kurse hapësira në mes ruhej për nuset që kërcenin. Dhe, përderisa nuset kërcenin me këngën “n’daç me lira n’daç pa lira...” unë fillova të bindem për ato që tha kusherira.
- A ju pëlqeu nusja, e pyeta një vajzë rreth 25 - vjeçare.
- Kush e ka këqyr se.
- Pse?
- S’kam ardhur me këqyr nusen, por me m’këqyer dikush, - mu përgjigj, ajo.
- Si po mendoni?
- Thjesht. Qe tre vjet s’më ka ardhur mësit te dera.
- Pse, a nuk do ta gjesh burrin vetë?
- E pata gjetur një djalë para 7 vjetëve dhe patëm dalë bashkë dy vjet. Masandej, ai shkoi në Gjermani, e tani po thonë se është në burg për drogë. Unë i kam 27 vjet e nuk e kam ndërmend me i bë edhe 20 të tjera e me mbet pa u martua. Tek e fundit edhe me mësit.
- Po ju të rejat, a s’keni “frajera” a?, - iu drejtova disa vajzave.
- Kemi ardhur me e pa nusen, - u përgjigjën si të zëna në faj dhe thanë, - t’na falsh se po shokojmë.
- Ku?
- Është një tjetër dasëm këtu në kojshi. Po shkojmë ta shohim edhe nusen e tyre.
- Më të gëzurat janë kur qëllojnë tri - katër dasma për një ditë. Sepse atëherë edhe gjasat i kanë më të mëdha, - më shpjegoi kusherira. Dola në “taborrin” e grave pasi që ai i vajzave ishte përgjysmuar.
- Inxhe, a t’u begenis ndonjë, - e pyeta një grua rreth të 50-tave që ngrihej në maja të gishtave për të parë më mirë një vajzë që po bëhej gati të ikte.
- Vallahi bre djalë, asnjë për mashallah. Po i sheh edhe vetë, janë bë si shtaga tuj majt qaso dieta, a qysh po i thonë. Dhe, u kthye në anën tjetër për të biseduar me një grua tjetër. I gjenin “behane” një vajze. Ballin e madh.
- Hej djalë, më thirri pasi isha larguar, se s’po ta di emrin, po a je i martuar?

Arianit Osmani

 
[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]