[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]
Analizë

BAROMETRI DIPLOMATIK

Prof.Dr.Mehdi HYSENI

DIALOGU I VJENËS VARET NGA VENDIMI

I PARLAMENTIT TË KOSOVËS, JO NGA HOLKERI!

Me gjithë deklarimin e kryeadministratorit të UNMIK-ut, Hari Hollker në takimin e
tij zyrtar me ministrin e Jashtëm të Gjermnaisë, Joshka Fisher në Berlin , se
“pavarësisht nga miratimi i vendimit të Kuvendit të Kosovës, më 14 tetor në Vjenë,
do të fillojë dialogu midis Prishtinës dhe Beogradit”(BalaknWeb,3.10.2003), çështja
e fillimit të dialogut serbo-shqiptar ende është një PIKËPYETJE e madhe, jo vetëm
për parashikimin hipotetik të Hari Holkerit, por edhe për vetë politikën shqiptare
në Kosovë, dhe më gjerë.

Iniciativa propozuese e kryeminstrit të Qeverisë së Kosovës, Bajram Rexhepi, që
kusht për fillimin e bisedimeve me palën serbe në Vjenë, duhet të jetë vendimi
përkatës i aprovuar nga Kuvendi i Kosovës, është akt racional dhe i ligjshëm, që
duhet të përfillet si nga kuvendarët e Kuvendit të Kosovës, ashtu edhe nga i gjithë
spektri i politikës shqiptare në Kosovë. Nëse Kuvendi i Kosovës shprehet kundër
zhvillimit të dialogut politik serbo-shqiptar për Kosovën, atëherë, patjetër një
vendim i tillë, duhet të merret në konsideratë si nga kryepërfaqësuesi zyretar i
UNMIK-ut, Hari Hollker, ashtu edhe nga faktorët e tjerë të bashkësisë ndërkombëtare,
sepse ai do ishte akti më i lartë legjitim dhe institucional, që përfaqëson dhe
prezenton shprehjen e vullnetit të lirë dhe demokratik të shumicës dërrmuese
shqiptare në Kosovë. Prandaj, ky është një nga argumentet më të qëndrueshme
juridike, kushtetuese, që nuk mund të jetë në kolizion me politikën as me dipomacinë
e Hari Holkeri!
t, sepse
kjo do të ishte denigurese për vetë UNMIK-un, në saje të cilit edhe janë ndërtuar
institucionet demokratike shtetërore (kryetari, kuvendi, qeveria etj.) të Kosovës.
Nëse këto institucione janë vendosur në mënyrë demokratike dhe të ligjshme nga ana
e UNMIK-ut, atëherë edhe kryeadministratori i tij, Hari Holker, është i obliguar,
që t’i njohë dhe respektojë ligjet dhe vendimet, të cilat rezultojnë nga Kuvendi
dhe Qeveria e Kosovës. Ndryshe, ato, assesi nuk mund të kuptohen as trajtohen
drejtë as në kuptimin politik, as në atë juridik ndërkombëtar, veqse si farsë dhe
dekor i demokracisë së improvizuar të ligjeve dhe të standardeve të bashkësisë
ndërkombëtare.

Përkundër ushtrimit të trysnisë dhe diktatit të jashtëm, që pala shqiptare me çdo
kusht të hyjë në dialog, politika dhe diplomacia shqiptare duhet të jetë e
ekuilibruar dhe konsensuale, duke përdorur të gjitha mjetet dhe format e ligjshme
demokratike e institucionale, që në kuadrin e Kuvendit të Kosovës, të artikulojë
vendimin e saj përkatës lidhur me çështjen e dialogut serbo-shqiptar. Kjo është e
drejtë e pajetërsueshme, morale, politike, demokratike dhe ligjore e institucioneve
dhe e organeve të pushtetit shtetëror të Kosovës, edhe pse ndodhen nën
administrimin juridiko-ndërkombëtar të OKB-së, këto, në asnjë mënyrë nuk mund të
injorohen, sepse janë me bazë të qëndrueshme legale juridike, politike dhe
demokratike.

Po qe se Hari Holker, duke përdorur “veton” në emër të UNMIK-ut, përkatësisht
OKB-së, do të injoronte vendimin e “JO-s” së miratuar nga Kuvendi i Kosovës për
refuzimin e dialogut për Kosovën me Serbinë, atëherë do të ilustronte praktikisht se
organet shtetërore të Kosovës, janë jo vetëm të kufizuara dhe të “mbivotuara” nga
“veto” e UNMIK-ut në ushtrimin e autorizimeve dhe të kompetencave të tyre ligjore
dhe demokratike, por ato janë edhe të papranueshme si në konteksitin e së drejtës
vendore, ashtu edhe të asaj juridike ndërkombëtare. Në esencë, po qe se do të
ndodhte një gjë e tillë nga ana e kryeadministratorit të UNMIK-ut, Hari Hollker,
atëherë, pa dyshim, do të vinte në shprehje arbitrariteti i politikës fiktive mbi
rendin dhe drejtësinë ndërkombëtare.

Diktati dhe imponimi i jashtëm, që Kosova me çdo kusht të hyjë bisedime me Serbinë,
para se të zgjidhet statusi i saj përfundimtar në shkallë ndërkombëtare, krijojnë
konfuzion dhe dilema në aspektin e zgjidhjes së konflikteve dhe të krizave
ndërkombëtare sipas së drejtës pozitive ndërkombëtare. Para së gjithash, në rastin
konkret, kemi shfaqjen e absurditetit të kushtëzimit dhe të diktatit të palës serbe
dhe të disa faktorëve të bashkësisë ndërkombëtare, që pala shqiptare të përfshihet
në dialogun e “aranzhuar” të Vjenës, edhe pa vullnetin dhe gatishmërinë e saj. Kjo
kombinatorikë e diplomacisë me parashenjë “serbo+ndërkombëtare” është në
kundërshtim me qëllimet dhe me parimet e Kartës së Kombeve të Bashkuara, si dhe me
të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare publike, sepse Kosova ende nuk është e
njohur si subjekt juridik ndërkombëtar. Prandaj, nëse dialogu i parashikuar i
Vjenës për Kosovën ka karakter ndërkombëtar, ngaqë në të, palë kontestuese janë dy
shtete: Union!
i i
SMZ-së dhe Kosova, atëherë, logjikisht, edhe nuk ka pse të organizohet një dialog i
tillë në Vjenë, sepse nuk ekziston kurrfarë kontesti ndërmjet shtetit të Kosovës
dhe Unionit të SMZ-së. Mirëpo, të gjithë jemi në dijeni se, Kosova ende ndodhet nën
jurisdiksionin ndërkombëtar të OKB-së, çka do të thotë se statusi i saj ende
qëndron i pazgjidhur në aspektion e së drejtës juridike ndërkombëtare. Si rrjedhim
edhe nuk është e obliguar të marrë pjesë në dialogun e theksuar të Vjenës, sepse
momentalisht në kuptimin juridiko-politik ndërkombëtar palë në kontest me Unionin e
SMZ-së është UNMIK-u, përkatësisht OKB-ja, e jo Qeveria e Kosovës në asnjë mënyrë
sipas së drejtës ndërkombëtare dhe Kartës së Kombeve të Bashkuara.

Për më tepër, politika zyrtare e Unionit të SMZ-së në Beograd, ka pohuar botërisht
se dialogu i Vjenës ka vetëm karakter të brendshëm provincial, i cili do të bëhet
“midis Serbisë dhe Kosovës-provincës së saj jugore”(?!) Krejtësisht “e qartë” nga
ana e filozofisë së politikës kolonialiste serbomadhe, por e papranueshme sot edhe
nesër për palën shqiptare, sepse në këtë mënyrë përjashtohet çdo dialog eventual me
Serbinë, sepse është në kundërshtim me të drejtën historike të popullit shqiptar të
Kosovës, si dhe me të drejtën ndërkombëtare pozitive dhe me Kartën e Kombeve të
Bashkuara.

Prandaj, pavarësisht nga diktati i paralajmëruar dhe shërbimet e vullnetit të mirë
të Hari Holkerit, kryeshefit të UNMIK-ut, se shqiptarët me çdo kusht do t’i
detyrojë, të udhëtojnë në “ekskursionin politik” të Vjenës, parapëlqehet që Kuvendi
i Kosovës me vendimin e tij, ta autorizojë ligjërisht delegacionin shqiptar, që të
mos i shfrytëzojë “biletat gratis” të regjisë së “shuttle diplomacy” të Hari
Holkerit, sepse ato, do të jenë vetëm njëkahëshe, që shpeijnë drejt në Beograd, e jo
në Vjenë, kryeqytetin e Austrisë.


Autori është bashkëpunëtor i “American Diplomacy”, North Carolina, SHBA.
[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]