-................... ........-.............. ................... .................................................................... ....

Autori i Lajmit: Bashkim Muça

Nëse do të sillnim në vëmëndjen e opinionit shqiptar procesin e evolimit të transformimeve politike, ekonomike dhe sociale, do të duhej më parë të viheshin në dukje shkaqet e ngadalësisë së integrimit të Shqipërisë në Europë. Në një gjykim thjeshtë empirik, opinionet mund të ndahen në tri kategori. Një kategori mendon se fajin e ka e kaluara, sidomos ajo komuniste, një tjetër (opozita) thotë se fajin e ka PS-ja në pushtet, ndërsa kategoria e tretë thotë se fajin e ka PD-ja, dikur në pushtet. Pa hyrë në thellësi të këtyre gjykimeve një gjë është e qartë, që të gjithë, dikush më shumë e dikush më pak, janë përgjegjës. Po të bënim një krahasim mes dy sistemeve të fundit politike, komunizmit totalitar dhe pluralizmit demokratik, konkluzioni është evident: në komunizëm defekti kryesor mbetet te sistemi, ndërsa në pluralizëm defekti mbetet te njerëzit. Sistemet komuniste të aplikuara në Lindje pavarsisht nga diferencat, pavarsisht nga njerëzit që i ndërtuan, në thelb mbeten po ato, shtypëse për qytetarët. Përkundrazi askush nuk mund të thotë që në demokraci faji është i sistemit. Demokracia pluraliste është deri më sot modeli më i suksesshëm dhe më efikas i sistemve politike në botën njerëzore. Në këto sisteme të gjitha diferencat janë përgjegjësi e vetë shoqërive njerëzore të cilat i aplikojnë ato, pra e njerëzve. Atëhere pyetja më domethënëse që shtrohet sot për shoqëritë në tranzicion si Shqipëria është se nëse sistemi komunist i detyronte njerëzit të zbatonin ligjet e mbrapshta të prodhuara prej tij, çfarë i detyron këta të sotmit të mos zbatojnë ligjet e mbara të prodhuara (apo të adaptuara nga vendet më të zhvilluara) prej të zgjedhurve të tyre? Sot pas 14 vjetësh pluralizëm në Shqipëri vihet re se ekonomia ka mbetur prapa dhe nuk është ajo që ka mundur të jetë, ndërsa politika vazhdon të jetë e tensionuar dhe politikanët të ndarë. Për t'u afruar me Europën Shqipërisë i duhet të zgjidhë problemet kryesore që kanë të bëjnë me progresin e reformave ekonomike në vend, të respektojë ligjet, të japë zgjidhje optimale çështjeve të pronësisë, medias, të drejtave të njeriut etj., të luftojë korrupsionin dhe krimin e organizuar të ndërtojë një sistem drejtësie të pavarur nga politika etj. Në pamje të parë duket se të gjitha këto gjëra nuk janë të vështira për t'u kryer. Në të vërtetë është tamam ashtu, nëse nuk do të mungonte vullneti politik i atyre që i kanë këto gjëra në dorë dhe nëse interesat e tyre do të shkonin në të njëjtin drejtim me ato të qytetarëve.